BU ACILAR BİTMEZ

BU ACILAR BİTMEZ

Prof. Dr. Cevdet Bozkuş

                   O siyasi irade, o siyasi iktidar yok. Onun için bitmez.

            6 şubat 2023  tarihimize en büyük deprem felaket günü olarak geçti. 11 ilimizde çok büyük yıkımlara ve acılara neden oldu. Hele Hatay yerle bir oldu. Üzerinden 3 yıl geçti. Dertler, acılar, sorunlar hala çözülememiş olması gerçekten can sıkıyor. Depremzedeler kapı kapı dolaşıyor, adalet arıyorlar. Ne kadar acı.  Bu acılar elbet uzun yıllar bitmeyecektir. Elbet şikâyetçiler.

• Devletinden şikayetçi neden beni koruyamadın diyor.
• Yakınlarını kaybetmiş acılar içinde.  Eşini ve çocuklarını, tüm yakınlarını  kaybedenler. Buna can dayanmaz. Ama dayanmaya çalışıyorlar.
• Kurtarın bizi sesleri hala kulaklarda çınlıyor. Hava soğuk ve kar yağıyor, o seslerin çoğu kurtarılamadı. Günler sonrası o sesler kesildi.
• Evini barkını kaybetmiş. 3 yıl geçmiş hala konteynerde yaşıyorlar.
• Geçim sıkıntısı içinde kıvranıyorlar.
• Şimdi teselliyi yıkılan binaları yapanların yargılanmasında arıyorlar. Onların yargılanması için büyük bir mücadele veriyorlar. Ama yeterince yargılanma olmadığından şikayetçiler.

Deprem annelerinin kaybettikleri yakınları için söylediği şarkı  gerçekten insanın içini sızlatıyor.  *Bir cefam vardı, bin oldu * Aktı gözüm yaşı sel oldu * Yaz, baharım döndü kış oldu * Sen benden gitti gideli.

Deprem ülkesiyiz. Hala depremle beraber yaşamasını öğrenemedik. Gerekli tedbirleri alamadık. Deprem acılarını asırlardır yaşıyoruz. Bir türlü bitmedi. Bitmezde.

Asırlardır Anadolu ve çevresinde depremler olmuştur. Şehirler enkaza dönmüş, büyük  yıkımlar olmuş ve çok sayıda can kayıpları ile  acılar yaşanmıştır. Depremler sonrasında uzun yıllar yaralar sarılamamıştır. Depremzede çok dertli.

Bu sistem içinde bu sorun çözülmez ve dertler, acılar da  bitmez. Çok eskiye gitmeye gerek yok 1900 den sonra olan üç büyük depremde 

• 1939 Erzincan depremi                           32 968
• 1999 Gölcük depremi                              18 373
• 2023 Pazarcık ve Elbistan depremleri   53 537 canımızı kaybettik. Daha başka depremlerde oldu. Şehirler ve köyler yıkıldı. Hep aynı sonuçlar ve  acılar, dertler bir türlü bitmemiştir.

Deprem sonrası hep aynı sözler. Kader dediler, inşallah gereğini yapacağını söylediler. Palavraları hiç bitmedi. Hala da yapacağız kandırmasına devam ediyorlar.

Tedbirsizlik ve denetimsizlik kader değil, bir beceriksizliktir. Bu acıların tek sebebi bu beceriksiz siyasi iktidarlardır. Bizden daha büyük depremler yaşayan bir çok ülke bu sorunu çözmüştür.

BİZ NEDEN ÇÖZEMEDİK

• Sistem ve siyasi irade yeterli değil.
• Yapı denetim sistemi yetersiz. 
• Doğal afetler ciddiye alınmıyor..
• Yanlış İmar afları. 1948 yılından sonra 15 defa imar  affı çıkarılmış. Bunlardan 8 imar affı bu iktidar döneminde çıkarılmış. 2018 imar barışı ile Türkiye genelinde toplamda 3 152 000 konuta, son yıkıcı depremin etkilediği 11 ilde ise 294 000 konuta  oturma izin belgeleri verilmiş. Bu binaların çoğu yıkılmış ve insanlar ölmüştür.
• İmalat sonrası denetimsizlik. Giriş kat kolonların kesilmesi, ilave katlar  yapılması yıkımlara neden olmuştur.
• Yer şekli ve zemin özellikleri dikkate alınmadan kurulmuş olan sorunlu kentler, sağlıksız ve kaçak yapılaşma önlenememiştir.
• Deprem sonrası toplanma alanlarının imara açılması.
• Deprem bilincini geliştirilmesine yönelik eğitim sistemi olmaması.

Bu yetersizlikler ve bu yanlışlar olduğu sürece depremlerden sonra deprem felaketlerini yaşayacağız ve acılar devam edecektir.

NASIL ÇÖZEBİLİRİZ

            Bu iktidara hiçbir çözüm yolu önermeyeceğim. Beyhude olur. 1999 depremi üzerinden 27 yıl geçti. Deprem bilimciler çok yazdılar, çok söylediler. Hatay ve yakınlarına dikkati çektiler. Hiçbir önlem alınmadığı gibi siyasi hesaplarla çıkardıkları imar affı ile insanlara o binaları mezar yaptılar.

İşte İstanbul kim ne derse desin o deprem olacak. Peki ne yaptık. İstanbul depreme karşı hazır mı. Hazır olduğunu söyleyen var mı. Yok.

            Çözümü milletime önereceğim. Ey milletim bu sorunu sen çözeceksin. Nasıl çözeceksin. Meclis de vatansever milletvekili sayısı 300 den fazla olacak. Bu meclis önce sistemi değiştirecek. Sonra çıkaracağı yasalarla ülke sorunlarını tek tek çözecek. Deprem için yapacağı en önemli düzenleme;

• Bugüne kadar inşa edilmiş yapılar dayanıklılık kontrolünden geçecek ve dayanıklı olmayanlar kesinlikle yıkılarak yenileri yapılacaktır.
• Bundan sonrası için güvenilir yapı denetim sistemi kurulacak .

            O zaman binalar yıkılmayacak ve acılar yaşanmayacaktır.