Kafkas Üniversitesi (KAÜ) Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celal Şahin Ermutlu, Gazeteci Salih Şahin’in 51 yıl önce Hürriyet Gazetesinde yazdığı Kafkas Halısı haberinin kupürünün çerçevelenmiş halini odasının duvarında saklıyor.
Ninesi Süsember Ermutlu’yu halı dokurken fotoğraflayan ve kendisi ile röportaj yapan Gazeteci Salih Şahin, bu haberi 1975 yılında Hürriyet Gazetesinin büro şefi olarak görev yaptığı sırada yazdığını hatırlatan Celal Şahin Ermutlu, halı dokumacılığının bir zamanlar Kars’ın en önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu söyledi.
Ninesi Süsember Ermutlu’nu o dönemler kendi elerliye dokuduğu bir halıyı da odasın duvarına asan Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celal Şahin Ermutlu: “Benim Kıbrıs Gazisi merhum Babam Erdal Ermutlu’nun anlattığı gibi; Kars’ta bir zamanlar halı dokumacılığı en önemli geçim kaynaklarından birisiydi. Kars’ta evlerde dokunan Kafkas motifli halılar, başta o dönemin Sovyetler Birliği olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç edilirdi. Süsember Ermutlu ninemiz de halı dokumacılığını Kars’ta öğreten ve yaygınlaştıran bir öğretmendi. Bir zamanlar benim köyüm Çalgavur ve çevre köylerde halı dokumacılığı yapılırdı. Kars’ta o zamanlar koyunculuk hat safhada yapılırdı. Bu nedenle her ev, kendi koyunlarının yününü özenle kırptıktan sonra yıkar, tarar daha sonra da elle eğrilerek ipe dönüştürürdü. Ardından da kökboyası ile kaynatılarak boyarlardı. Kars’ta dokunan halılar tamamen el emeği göz nuru olarak işlenerek dokunurdu. Özellikle boya kullanılmadan ham yün ile dokunan halılara değer biçilemezdi. Hatta benim çocukluğumda dile gelin olacak kızlar için dokunan bir halı onların çeyizlerine konulurdu. Köyümüzde halen bu halı tezgahları atıl halde durmaktadır. Bunda 51 yıl önce ninem Süsember Ermutlu’yu haber yaparak ölümsüzleştiren Gazeteci Salih Şahin’ teşekkür ediyorum.” Dedi.
“Kars'ta dokunan Kafkas tipi halılar Avrupa'ya ihraç ediliyor.”
Öte yanan 51 yıl önce (1975) Hürriyet Gazetesinin Büro Şefi olarak gazetecilik yapan Salih Şahin, Süsember Ermutlu ile Kafkas halı dokumacılığını, “Kars'ta dokunan Kafkas tipi halılar Avrupa'ya ihraç ediliyor.” Başlığı ile şu şekilde haberleştirmiş:
Salih ŞAHİN, (hha) ”Kars'ta Kafkas tipi halı dokumacılığı her geçen gün önem kazanıyor. 72 yaşındaki Süsember Ermutlu, yalnız Türkiye'nin değil, dünyanın en kaliteli halılarının Kafkas türü olduğunu söyleyen Süsember Bacı Rusya'dan Türkiye'ye küçük yaşta geldi ve şimdi yörede genç kızlarına halıcılığı öğretiyor.
“Halıcılık sanatı Kars'ta her geçen gün büyük İlerleme kaydediyor. Özellikle "Kafkas" türü halılar Türkiye'den başka Avrupa'nın çeşitli kentlilerinde çok para ediyor.
Yedi yaşında Sovyetler Birliği’nden Türkiye'ye gelen ve şimdi 72 yaşında olan Süsember Ermutlu "Kafkas" türü halının Kars ve yöresinde ilerlemesinde öncülük etti. Pek çok kişinin bu yönde yetişmesini de sağlayan Süsember Bacı: “Dünyanın en iyi halıları Kars halılarıdır. Bunların içinde ise Adler desenli en iyisidir. Daha sonra da Kazak cinsi gelir." dedi.
Halıda aranan en büyük özelliğin ilmik sayısı olduğunu belirten Süsember Ermutlu, bir halının genişliğinde ve boyundaki ilmik sayısının değerini artırdığını bildirerek söyle konuştu:
"10 santim genişliğinde 31, ayı yük seklikte ise 47 ilmik olursa, bu ham metrekaresi 4 bin liradan satılıyor. Bu tip bir halıyı 217 X 317 santim olarak 2 ay içinde tamamlıyoruz.”
Yorumlar
Kalan Karakter: