Karslı araştırmacı-yazar Yücel Tanrıkulu, uzun yıllara dayanan akademik birikimini Peçenek fırtınası adlı eseriyle okuyucuyla buluşturdu. Aşıkça Yayınevi’nden çıkan kitap, Türklerin Orta Asya’dan batıya yönelen büyük göç sürecinde öncü rol üstlenen Peçeneklerin yaklaşık 230 yıllık (860–1090) tarihsel serüvenini ayrıntılı biçimde ele alıyor.
Türk tarihinin az bilinen bir evresi
Peçenekler, dünya tarih yazımında çoğu zaman Bizans, Rus ve Batı kaynaklarının bakış açısıyla değerlendirilmiş; Türk tarihindeki yerleri ise sınırlı çalışmalarla ele alınmıştır. Yücel Tanrıkulu’nun bu çalışması, söz konusu boşluğu doldurmayı hedefliyor. Kitapta Peçeneklerin yalnızca “savaşçı bir bozkır topluluğu” olmadığı; diplomasi kurabilen, ittifaklar yapan, yerleşik hayata geçen ve farklı kültürlerle etkileşim içinde bulunan bir Türk boyu olduğu vurgulanıyor.
Kaynak taraması ve akademik yaklaşım
Eserde Rus vakayinameleri, Bizans kronikleri, Batı ve Türk tarih kaynakları karşılaştırmalı olarak inceleniyor. Peçeneklerin;
•Karadeniz’in kuzeyine gelişleri,
•Ural–Volga bölgesinden ayrılışları,
•Balkanlar ve Trakya’ya uzanan hareketleri,
•Bizans, Bulgar, Macar ve Ruslarla olan mücadeleleri ve iş birlikleri akademik bir yöntemle ele alınıyor.
Savaşlar, ittifaklar ve dönüm noktaları
Kitapta özellikle Lebunion Meydan Muharebesi (1091), Bizans–Peçenek ilişkilerinde bir kırılma noktası olarak ayrıntılı biçimde işleniyor. Peçeneklerin iç çatışmaları, 11. yüzyılda yaşanan siyasi çözülmeler ve bu sürecin Anadolu’nun Türkleşmesine dolaylı etkileri de geniş bir perspektifle değerlendiriliyor.
Haritalar ve kronolojiyle desteklenen çalışma
“Peçenek fırtınası”, yalnızca anlatı metniyle sınırlı kalmıyor. Kitapta yer alan haritalar, Peçeneklerin göç güzergâhlarını ve hâkimiyet sahalarını görsel olarak ortaya koyarken, kronolojik tablolar okuyucunun tarihsel süreci daha net takip etmesini sağlıyor.
Karslı bir yazarın akademik başarısı
1961 yılında Kars’ta doğan Yücel Tanrıkulu, eğitim hayatını Türkiye’nin farklı şehirlerinde tamamladıktan sonra akademik çalışmalarını tarih, toplum bilimleri ve kültür alanlarında yoğunlaştırdı. Daha önce yayımlanan “Müziğin Evrensel Tarihi ve Nota Yazısında Aşık Havaları Örnekleri” ile “Toplum Bilimlerinden Kısa Notlar” adlı kitaplarıyla da dikkat çeken Tanrıkulu, “Peçenek fırtınası” ile Türk tarih yazımına kalıcı bir katkı sunuyor.
Başvuru kaynağı niteliğinde
“Peçenek fırtınası”; tarih araştırmacıları, akademisyenler, üniversite öğrencileri ve Türk tarihine ilgi duyan okurlar için önemli bir başvuru eseri olma özelliği taşıyor. Karslı bir yazarın böylesine kapsamlı bir çalışmayla Türk tarihine katkı sunması ise bölge adına ayrı bir gurur kaynağı olarak değerlendiriliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: